آشنايى با مجمع نمايندگان طـلاب افغانستانى

سيد احمدى

مقدمه

براساس اعلام رسمى دولت جمهورى اسلامى ايران، مبنى بر ابطال كارت اقامتى مهاجرين افغانستانى، در سال 1382، هجرى شمسى، مشكلات متعددى براى مهاجرين، علما و طلاب اين كشور پديدار گرديدند.

به منظور حل اين مشكلات، و نيز ايجاد هماهنگى بيشتر بين علما و طلاب، و همچنين ايفاى مسؤوليت دينى در جهت نشر معارف اسلامى ضرورت سامان دهى به امور طلاب و ايجاد يك مركزيت فعال به صورت مبرم احساس گرديد.

بر همين اساس، عده اى از علما و طلاب، در تاريخ 8/4/1382 هجرى شمسى، در يك نشست اضطرارى، نمايندگانى را براى حل مشكلات تعيين نمودند كه با آغاز فعاليت آنان «مجمع نمايندگان علماوطلاب افغانستان مقيم حوزه علميه قم» تشكيل گرديد، اين اقدام نمايندگان مورد استقبال ساير علماء و طلاب مقيم حوزه علميه قم قرار گرفته و با امضاءطومارى(حدود1700نفر)آن راتأييدنمودند.

اهداف مجمع نمايندگان

مهمترين اهداف مجمع نمايندگان عبارت اند از:

1 ـ توسعه، تعميق و پاسدارى از معارف اهلبيت(عليهم السلام) و ارزشهاى اسلامى و ملى.

2 ـ ايجاد همبستگى ميان علما و طلاب افغانى در ايران.

3 ـ ارتباط و همكارى با روحانيت داخل افغانستان و تلاش در جهت گسترش و تقويت حوزه هاى علميه و مراكز دينى آنجا.

4 ـ بسترسازى براى رشد بهتر استعدادهاى علمى و معنوى طلاب و حمايت از فقاهت، مرجعيت و روحانيت.

5 ـ رساندن پيامها و ديدگاه طلاب ـ در صورت لزوم ـ به مجامع بين المللى و دولت افغانستان.

6 ـ تلاش براى حل مشكلات مهاجرين و علما و طلاب افغانستانى مقيم جمهورى اسلامى ايران از طريق نهادهاى رسمى.

دسته بندى مشكلات و فعاليت مجمع

مشكلاتى كه در سال 1382 دامن گير مهاجرين و علما و طلاب گرديدند، به طور كلى در دو بخش تقسيم مى گردد.

مشكلاتى كه از ناحيه دولت انتقالى اسلامى افغانستان به وجود آمدند.

مشكلاتى كه از ناحيه مسؤولين جمهورى اسلامى ايران، ايجاد گرديدند.

مجمع نمايندگان براى حل مشكلات، از طريق، گفتگو و نامه نگارى با مسؤولين مربوطه هر دو كشور ارتباط برقرار نموده كه خلاصه آن به اطلاع طلاب و علماى هم وطن رسانده مى شود.

الف ) مشكلات از ناحيه افغانستان

1 ـ پرداخت هزينه سنگين از سوى طلاب براى تمديد گذرنامه ها و اين در حالى است كه در ساير كشورها مدت اعتبار گذرنامه از سه سال الى پنج سال مى باشد.

2 ـ عدم الحاق خانواده هاى طلاب به گذرنامه هاى تحصيلى

3 ـ عدم الحاق فرزندان بالاتر از 15 سال به گذر نامه سرپرست خانوار، در حالى كه قبلاً تنها فرزندان بالاتر از 18 سال احتياج به گذرنامه مستقل پيدا مى كردند.

فعاليت مجمع براى حل مشكلات

در اين زمينه مجمع نمايندگان براى حل مشكلات، اقدامات ذيل را انجام دادند.

1 ـ مذاكره با سفير افغانستان «آقاى دكتر مشاهد» در سفارت افغانستان در تهران.

2 ـ دعوت سفير و همراهان وى در قم و مذاكرات سه جانبه بين مسؤولين محترم مركز جهانى علوم اسلامى به سرپرستى حجة الاسلام و المسلمين حاج آقاى اعرافى، و سفير افغانستان در تهران با هيأت همراه و مجمع نمايندگان علما و طلاب افغانستان در مركز جهانى علوم اسلامى در تاريخ 12/6/1383 انجام گرديد.

در اين جلسه پس از طرح مشكلات، سفير كبير افغانستان آقاى دكتر مشاهد، قول دادند كه براى حل اين مشكلات دولت متبوع تماس برقرار نموده و شخصاً آن را پيگيرى نمايد و نيز در اين جلسه لغويت قانون تفكيك گذرنامه براى افراد 15 سال به بالاتر را اعلان و ملاك تفكيك گذرنامه فرزندان يك خانواده را 18 سال به بالا قرار دهند. كه متأسفانه پس از مراجعات بعدى، ساير مسؤولين سفارت اين حرف سفير كبير را قبول ننمودند و اين مشكل هم چنان باقى ماند.

3 ـ ارسال نامه عنوانى آقاى حامد كرزاى رئيس جمهورى افغانستان براى حل مشكلات مذكور.

4 ـ ارسال نامه به وزير خارجه وقت، دكتر عبداللّه براى حل اين مشكلات كه متعاقبا با ارسال نامه هاى ديگر پى گيرى گرديد. كه در نتيجه بعد يكسال به مقدار مشكلات از طرف دولت افغانستان توجه گرديده و فعلاً تسهيلات را در زمينه هزينه گذرنامه ها فراهم ساخته است.

5 ـ پس از تشكيل شوراى علما در كابل، مجمع نمايندگان از طريق ارسال نامه ارتباط خود را با اين شورى برقرار نمود و ضمن اظهار مسرت از تشكيل شورا، و اعلام همكارى از سوى مجمع نمايندگان با علماء كابل، از آنان درخواست همكارى گرديد، و پس از آن نامه هاى متعدد براى شوراى علما در كابل ارسال گرديدند.

6 ـ انجام مذاكرات حضورى با برخى اعضاء شورا كه در قم تشريف مى آوردند براى هماهنگى و همكارى در حل مشكلات.

ب ) مشكلات از ناحيه ايران

مشكلات عمده كه در سال 82 و 83 به وجود آمدند عبارتند از:

1 ـ پرداخت هزينه سنگين براى دريافت كارتهاى موقت در طرح آمايش

2 ـ الزام براى خروج طلاب با خانواده شان براى دريافت ويزاى تحصيلى

3 ـ عدم پذيرش دانشجويان افغانستانى در رشته هاى حرفه و فن و نيز در مقطع پيش دانشگاهى

4 ـ تفكيك پرونده عده اى از طلاب تحت عنوان 40 سال به بالا و فارغ التحصيلان و ايجاد مشكلات براى آنان.

5 ـ عدم پذيرش دانش آموزان مهاجرين افغانستانى در مدارس در سال تحصيلى 83 ـ 84 و پذيرش فرزندان طلاب تحت پوشش مركز جهانى علوم اسلامى با هزينه بسيار سنگين.

فعاليت مجمع در اين راستا

الف ) از ابتدا امر براى سهولت در طرح آسايش و تخفيف هزينه آن با مسؤول محترم مركز جهانى علوم اسلامى جناب حجة الاسلام و المسلمين حاج آقاى اعرافى ارتباط پيگير برقرارگرديد و در نتيجه با همكارى مسؤولين محترم مركز، اين مشكل تا اندازه حل و تسهيلات لازم براى طلاب و علما فراهم گرديد. كه از همه مسؤولين دست اندركار مركز جهانى علوم اسلامى مخصوصا رياست محترم مركز، حاج آقاى اعرافى تشكر و قدردانى مى گردد.

ب ) در زمينه خروج خانواده هاى علما وطلاب براى دريافت ويزا و ساير مشكلات از جمله مشكل پيش دانشگاهى فعاليتهاى ذيل انجام گرديد:

1 ـ مراجعه به دفاتر مراجع از جمله حضرت آيت اللّه العظمى مكارم شيرازى كه معظم له وعده مساعدت و همكارى فرمودند.

2 ـ ديدار و جلسات متعدد با حجة السلام و المسلمين آقاى اعرافى و ساير مسؤولين محترم مركز جهانى علوم اسلامى براى حل اين مشكل.

3 ـ ديدار با آقاى «پيرامون» معاون آقاى حسينى مسؤول محترم كل اتباع خارجه، در تهران در اين جلسه مشكلات متعدد مطرح و مجمع خواستار حل آنان گرديد.

4 ـ تقديم نامه از مجمع نمايندگان به سرتيپ سرهنگ آقاى قاليباف فرمانده كل نيروهاى انتظامى جمهورى اسلامى ايران و درخواست لغويت خروج مرزى خانواده هاى طلاب براى دريافت ويزا.

پس از تقديم اين نامه به ايشان، با كمترين فرصت زمانى اين مشكل حل گرديد. مجمع نمايندگان به پاس اين خدمت از ايشان تقدير و تشكر مى نمايد.

ج ) در رابطه با حل مشكلات فارغ التحصيلان كه جنجالى ترين مسأله بين مجمع نمايندگان و مسؤولين محترم مركز جهانى است. مجمع نمايندگان خواستار لغو اين برنامه گرديد و نظر مجمع آن است كه طرح اخراج اجبارى جز افزايش مشكلات ثمره ديگر به بار نخواهد و تفكيك اقامتى بين طلاب و ايجاد دوئيت و تبعيض تحت اين عناوين، چالشهاى بيشتر را ممكن است در آينده ايجاد نمايد و لذا براى رفع مشكل راه معقول بايد در نظر گرفته شود و با همكارى مراجع و مسؤولين ديگر، زمينه لازم براى عودت فراهم گردد. هر چند علما و طلاب همه اشتياق رفتن به وطن را بر سر دارند و انشاء ا... بزودى ما شاهد بازگشت همه علما و طلاب خواهيم بود ولى فعلا موانع موجود دارد كه براى رفع اين موانع بايد اقدامات صورت گردد. (البته اين مشكل همچنان باقى است و هر روز شيوه نوينى از پيچيدگى از سوى مركز جهانى بر آن افزوده مى گردد).

د ) در رابطه با مشكلات دانش آموزان

1 ـ از سال 82 از طريق مذاكره با مسؤولين محترم مركز جهانى علوم اسلامى و مسؤولين ذى ربط در وزارت خانه هاى مربوط اقدام گرديد.

2 ـ مجمع در تاريخ 12/6/1383 با حضرت آيت اللّه العظمى فاضل لنكرانى ديدار و از مرجعيت عالى قدر همكارى براى حل اين مشكل و ساير مشكلات درخواست گرديد.

3 ـ در ديدار با جناب آقاى حسينى و هيأت همراه، مشكلات متعدد از جمله مشكل دانش آموزان، دانشجويان دانشگاهى مهاجرين و طلاب و... توسط مجمع مطرح گرديد و درخواست نامه در 8 ماده به ايشان تقديم و همكارى ايشان را براى حل اين مشكل از عموم مهاجرين به ويژه فرزندان علما و طلاب درخواست گرديد.

و پس از آن از طريق ارتباط با مسؤول محترم امور اتباع خارجى استان قم، حل اين مشكلات پيگيرى گرديد.

لازم به يادآورى است كه فرمايشات حضرت آيت اللّه العظمى محقق كابلى دام عزه العالى، در حل مشكلات دانش آموزان فرزندان طلاب تلاشهاى بيشتر مسؤولين محترم مركز جهانى علوم اسلامى و نيز تلاشهاى دلسوزانه مسؤول محترم امور اتباع خارجى جناب آقاى «وزيرى» در حل اين مشكل سرعت بيشتر بخشيد كه مجمع نمايندگان از همه كسانى كه در حل اين مشكل اقدامات انجام دادند، تشكر و قدردانى مى نمايد.

3 ـ با تلاش مجمع نمايندگان و همكارى مسؤولين محترم مركز جهانى علوم اسلامى و وزارت محترم كشور در سال جارى براى تعداد حدود 900 طلاب بدون پرونده در مركز جهانى، كارت هويت از طرف دفتر اتباع استان قم صادر گرديد. و حدود 344 طلبه ديگر هم مدارك اقامتى شان در دست اقدام است كه در اين رابطه هم از مسؤولين محترم مركز جهانى علوم اسلامى و جناب آقاى وزيرى و آقاى حسينى و ساير همكاران ايشان تشكر مى نمايم.

4 ـ در جلسه بين مجمع نمايندگان و حجة الاسلام و المسلمين آقاى دكتر اعرافى و حضرت آية اللّه صالحى، در تاريخ 20/8/83 در مركز جهانى علوم اسلامى، از طرف حاج آقاى اعرافى نويد و وعده هاى براى فراهم ساختن زمينه تسهيلات در امور فارغ التحصيلان و صدور مدرك داده شد كه ان شاء ا... بزودى عملى گردد.

لازم به يادآورى است كه در حال حاضر مجمع نمايندگان علما و طلاب، با مسؤولين محترم آموزشى مركز جهانى علوم اسلامى و مسؤول كميسيون افغانستان جناب حجة الاسلام و المسلمين آقاى سلكى، در مورد اقامت سال آينده طلاب، بررسى وضعيت آموزشى، و بررسى طرح آزمون و... در حال گفت و گو مى باشند. در پايان از همه كسانى كه با مجمع نمايندگان علما و طلاب افغانستان همكارى نموده اند و مخصوصاً از همكارى و پشتيبانى طلاب محترم افغانستان تشكر نموده و تقاضامنديم طلاب محترم كه هنوز نمايندگان شان را معرفى نكرده اند طى معرفى نامه و امضاء متعدد نمايندگان شان را براى مجمع نمايندگان علما و طلاب افغانستان معرفى نمايند.